11-05-2011 15:14

Cấu tạo của các phần trong hệ thống nội tiết (phần 1)

Mangthai.vn Hệ nội tiết là một hệ thống các tuyến không ống dẫn, với khả năng tiết các chất sinh hoá hormone theo máu chuyển đến và tạo tác động tại những cơ quan khác trong cơ thể, đặc biệt là hệ nội tiết có tác động mạnh đến sức khỏe sinh sản của con người. Hệ thống nội tiết bao gồm: vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến tùng, tuyến ức, tuyến giáp và tuyến cận giáp, tuyến thượng thận, thận, tuyến tụy, buồng trứng và tinh hoàn. Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu sơ lược về đặc điểm cấu tạo cũng như chức năng của từng bộ phận trong hệ thống nội tiết.

Vùng dưới đồi

Vùng dưới đồi là một tập hợp nhiều nhân xám (khoảng 40 nhân) nằm ngay dưới đồi thị và xung quanh não thất III. Kích thước khoảng 1 cm3.

Các nơ ron cấu tạo vùng dưới đồi chia làm hai loại:

- Nơ ron có chức năng dẫn truyền

- Nơ ron có chức năng bài tiết hormone

Vùng dưới đồi là một tổ chức thần kinh có chức năng quan trọng. Về mặt giải phẫu, nó liên quan chặt chẽ với các phần khác của hệ thần kinh và đặc biệt có mối liên hệ mật thiết với tuyến yên, một tuyến nội tiết rất quan trọng. Vì vậy, vùng dưới đồi đóng vai trò như một cầu nối trung gian giữa 2 hệ thống thần kinh và nội tiết để thống nhất chúng thành một hệ thống điều hòa chung đối với cơ thể.

Tuyến tùng của não

Tuyến tùng rất nhỏ, nằm cạnh tuyến yên, chúng được cấu tạo từ mô nội tủy. Tuyến tùng tiết ra hormone melatonin, nó có vai trò giúp cơ thể đi vào giấc ngủ dễ dàng, điều hòa đồng hồ sinh học của cơ thể. Điều thú vị là nó được khởi phát bởi bóng tối, nếu đồng hồ sinh học thay đổi sẽ làm cho quá trình tiết ra hormon melatonin bị rối loạn. Sự thiếu hụt hormon này sẽ làm cho chúng ta mệt mỏi, khó ngủ, thiếu năng lượng, giảm trí nhớ, mất khả năng tập trung suy nghĩ. Mặt khác melatonin còn hỗ trợ tuyến yên tiết ra hormon. Để duy trì sự cân bằng của hormon này trong cơ thể cần đi ngủ đúng giờ, tránh bị stress, không nên thức quá khuya, ngủ đủ 8 giờ/ngày đêm. Trong khi ngủ không nên để đèn sáng, trong phòng nên có rèm cửa để hạn chế ánh sáng xuyên vào phòng ngủ. Các đồ ăn giúp tăng cường hormon này là gạo lức, các loại ngũ cốc, thịt gà, chuối…

Tuyến yên

Tuyến yên (hypophyse hay pituitary) có kích thước nhỏ, nằm trong hố yên của xương bướm ở nền (đáy) sọ não và có liên quan mật thiết với vùng dưới đồi (hypothalamus). Tuy không lớn hơn một hạt đậu nhưng tuyến yên điều khiển nhiều chức năng của các tuyến nội tiết khác.

Tuyến giáp và tuyến cận giáp

Tuyến giáp nằm ở trước sụn giáp, gồm hai thùy hai bên và một eo thắt ở giữa. Một số trường hợp từ eo thắt phát triển thêm một thuỳ nhỏ gọi là thuỳ tháp (pyramidal lobe). Ở người tuyến giáp nặng khoảng 25 gam. Ở phụ nữ, trọng lượng tuyến có thay đổi tuỳ theo chu kỳ kinh nguyệt, lúc cho con bú, lúc mãn kinh. Tuyến giáp đóng một vai trò quan trọng trong sự trao đổi chất của cơ thể. Cả hai tuyến giáp và tuyến cận giáp cũng đóng một vai trò trong sự điều chỉnh cân bằng canxi của cơ thể.

Tuyến ức

Tuyến ức nằm ở phần trên của ngực và sản xuất T-lymphocytes (tế bào máu trắng chống nhiễm trùng và tiêu diệt các tế bào bất thường).

 

Bình luận nhận xét

Truyen tranh tieng viet, Truyen hay 24h, Kuroko no basket