17-12-2010 14:20

Buồng trứng hoạt động như thế nào?

Nếu thai kỳ là một hành trình kỳ diệu thì những gì xảy ra bên trong cơ thể người mẹ trước khi mang thai cũng là một tiến trình đáng kinh ngạc. Từ tuổi dậy thì cho đến khi mãn kinh, vào mỗi tháng ở người phụ nữ bình thường luôn có hiện tượng phóng noãn đã trưởng thành sẵn sãng tiếp nhận tinh trùng để thụ tinh và người phụ nữ đó sẽ trở thành thai phụ. Quá trình này bắt đầu từ não, khi tuyến yên gửi tín hiệu hormone đến buồng trứng, hai cơ quan nhỏ, hình bầu dục nằm sâu bên trong khung chậu, nằm cả hai bên tử cung.

Vào mỗi tháng, để đáp ứng với tín hiệu này,  một trong hai buồng trứng phóng ra một tế bào trứng trưởng thành – sẵn sàng để thụ tinh bởi tinh trùng (trong cả cuộc đời sẽ có khoảng 400 trứng rụng, chưa bằng một phần vạn trong tổng số tế bào noãn mẫu). Trong hầu hết trường hợp, mỗi tháng chỉ có một trứng có khả năng thụ tinh để trở thành bào thai. Buồng trứng không chỉ sản xuất ra tể bào trứng, chúng còn tiết ra những hormone mạnh đến nỗi có thể gây những thay đổi sinh lý bên trong tử cung, giúp cho tử cung tiếp nhận và nuôi dưỡng trứng mới được thụ tinh. Vì vậy, khi các bạn nữ đến tuổi dậy thì, mỗi tháng cơ thể họ sẽ chuẩn bị mọi thứ cho việc mang thai và nuôi dưỡng thai nếu thụ tinh xảy ra.

Ngoài chức năng chính của buồng trứng là sản xuất ra tế bào trứng thì buồng trứng có nhiệm vụ tạo ra một số lượng lớn các hormon nữ là estrogen và progesterone hàng tháng để chuẩn bị cho sự thụ thai (nếu có), đây là những hormon chuẩn bị của cơ thể cho việc hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng và phát triển đầu tiên của thai nhi. Đồng thời estrogen và progesterone còn có chức năng khác trong cơ thể, chẳng hạn tạo điều kiện cung cấp, chuyển hóa các chất giúp cho xương và mạch máu được vững chắc, nhưng trong phần này chúng tôi xin tập trung vào chức năng của buồng trứng trong việc mang thai.

Kế hoạch sản xuất trứng hàng tháng

Ngay từ khi mới sinh ra, người phụ nữ đã có một số lượng trứng nhất định (1-2 triệu trứng) trong buồng trứng, đến giai đoạn dậy thì có khoảng 3 - 4 triệu trứng, trứng lúc này được gọi là trứng chưa trưởng thành. Khi đến giai đoạn trưởng thành, chỉ còn lại khoảng 300.000 trứng phát triển để trở thành tế bào trứng trưởng thành hoặc nang noãn bào (nang Graff).

Trong suốt chu kỳ kinh nguyệt thì buồng trứng chính là động lực, là sự thay đổi đột ngột ở cả mức độ biểu hiện và hoạt động. Chúng tiết ra những lượng hormone khác nhau để chuẩn bị cơ thể cho thai kỳ (nếu có). Vào lúc bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt, buồng trứng khá yên lặng và những trứng chưa trưởng thành (noãn bào) nằm yên bên trong buồng trứng, không thể thấy được bằng siêu âm. Đến cuối ngày kinh, khi máu kinh chảy ít đi, một vài trứng chưa trưởng thành bắt đầu trưởng thành bên trong những túi nhỏ, được bảo vệ, bổ dưỡng chứa đầy dịch, những túi này được gọi là nang trứng nhỏ trong suốt giai đoạn sớm của chu kỳ kinh nguyệt.

Những nang trứng này sản xuất ra estrogen, hormon này làm chảy máu kinh nguyệt ngưng lại. Tăng số lượng estreogen cũng thúc đẩy tăng sinh lớp nội mạc tử cung (màng trong dạ con) làm dày lên để chuẩn bị cho sự xuất hiện của một trứng đã được thụ tinh.

Trong suốt tuần thứ hai của chu kỳ kinh nguyệt, một trong số các nang trứng tiếp tục tăng trưởng, và lớn hơn số trứng còn lại. Nang trứng lớn hơn này được gọi là nang trứng đã trưởng thành, còn gọi là nang trứng trội và sẽ được phóng thích tại đây vào thời điểm rụng trứng.

Cuối tuần thứ hai, trứng bên trong nang trội đủ trưởng thành để được phóng thích ra khỏi nang trứng. Dưới sự tác động kích thích bởi một số lượng lớn hormone tiết ra từ não, nang trứng sẽ vỡ ra, phóng tra thường là một rứng trưởng thành (trứng chín) và được bắt lấy bởi tai vòi trứng (những lông nhỏ di chuyển như những ngón tay ở cuối vòi trứng). Quá trình này được gọi là sự rụng trứng.

Sau đó, trứng trưởng thành sẽ được đưa vào trong tử cung thông qua vòi trứng. Vòi trứng là một đường dẫn hẹp dẫn từ buồng trứng đến bên trong buồng tử cung. Trong khi trứng trưởng thành đang di chuyển dọc theo vòi trứng có thể được thu tinh nếu bắt gặp tinh trùng. Trứng được thụ tinh sẽ được đưa vào buồng tử cung, nơi trứng thụ tinh sẽ trưởng thành và lớn lên hình thành bào thai, và như vậy bắt đầu trải qua chín tháng của thai kỳ.

Nếu trứng không được thụ tinh thì nang trứng sản xuất ra nó sẽ từ từ co rút lại, ngừng tiết ra hormone và khởi động một chu kỳ kinh nguyệt.

Bắt đầu một thai kỳ: tăng tiết hormone quá mức

Sau khi phóng thích trứng trưởng thành, nang trứng sẽ trở thành hoàng thể (còn được gọi là thể vàng). Nếu sự thụ tinh xảy ra, thể vàng tiếp tục tồn tại và thậm chí trở nên lớn hơn trong vài tuần đầu sau khi thụ tinh do đáp ứng đối với hormone hướng sinh dục màng đệm ở người (human chorionic gonadotropin - HCG), được sản xuất ra bởi giai đoạn sớm của thai kỳ. Trong suốt những tuần sau khi thụ tinh, thể vàng sẽ phóng ra những hormone chính (đặc biệt là progesteron) để kích thích tử cung tăng lượng máu và chất dinh dưỡng nuôi bào thai.

Đôi khi, một buồng trứng có thể tạo ra nhiều hơn một nang trứng trưởng thành, và như vậy có thể có nhiều hơn một trứng trưởng thành được phóng thích ra tại thời điểm rụng trứng. Nếu tất cả các trứng này được thu tinh sẽ dẫn đến đa thai. Đa thai thường dễ xảy ra ở các phụ nữ hiếm muộn đang được điều trị để làm tăng khả năng thụ thai, là vì những phụ nữ này thường xuyên uống thuốc kích thích buồng trứng tạo ra vài nang trứng trưởng thành.

Tuy nhiên, sau khi trải qua quá trình phát triển, có rất nhiều nang noãn bào không phát triển được thành tế bào trứng trưởng thành và bị thoái hóa. Khi người phụ nữ mãn kinh, thường là vào giai doạn 45 - 50 tuổi, các tế bào noãn mẫu trong buồng trứng về cơ bản đã kiệt quệ, chỉ còn lại một vài trăm trứng. Nhưng do sự thay đổi của các hormon, các tế bào trứng này cũng khó có thể phát triển thành tế bào trứng trưởng thành có khả năng phóng noãn. Một số phụ nữ do số lượng tế bào trứng trong thời kỳ phôi thai quá ít, hoặc do tế bào trứng thoái hóa quá nhanh nên bị mãn kinh sớm.

Bình luận nhận xét

Truyen tranh tieng viet, Truyen hay 24h, Kuroko no basket